پرسش مهر 97 | پرسش مهر نوزدهم رئیس جمهور

پاسخ به پرسش مهر 97 مقاله پرسش مهر 98-1397 نوزدهم رئیس جمهور

پرسش مهر 97 | پرسش مهر نوزدهم رئیس جمهور

پاسخ به پرسش مهر 97 مقاله پرسش مهر 98-1397 نوزدهم رئیس جمهور


اهمیت پرسش مهر 97 رئیس جمهور درباره رفتار مطلوب دانش آموزان

ما این پیشنهاد را به معلمانی می‌کنیم که سعی در فهمیدن خوبی‌های دانش‌آموزان خود دارند و فقط بدی‌های آنان را در نظر نمی‌گیرند. رفتار دانش‌آموزان در آینده، تا حدود زیادی متأثر از رفتار کنونی آن‌هاست و این امر به پاداش دادن در قبال رفتار خوب به همان میزان معنا می‌بخشد که به تنبیه در قبال نامطلوب.

به دانش‌آموزان بفهمانید که رفتارشان را در نظر می‌گیرید. سعی کنید یک «پیام من» حاکی از قدرشناسی برای دانش‌آموزانی که رفتار خویشان را فهمانده‌اند، داشته باشید. می‌توانید بگویید «بچه‌ها، وقتی که شما سرجایتان آرام می‌نشینید و تکلیفتان را انجام می‌دهید، به من کمک می‌کنید تا به دانش‌آموزانی که احتیاج به مساعدت دارند، یاری کنم، و من واقعاً  از این کار متشکرم.» یا می‌توانید بگویید «بچه‌ها، وقتی شما وسایلتان را بعد از زنگ هنر جمع می‌کنید، باعث می‌شوید در وقت و انرژی من صرفه‌جویی شود. من می‌خواهم واقعاً از شما تشکر کنم.» و بالاخره می‌توانید بگویید «هنگامی که مدیر مرا برای صحبت به سالن صدا کند و شما به انجام تکالیفتان در سر جایتان ادامه بدهید، این کار شما به مدیر می‌فهماند که من به عنوان معلم کارم را خوب انجام داده‌ام و این موضوع باعث افتخار من است.»

در هر یک از این مثال‌ها، بنا بر این است که معلم همان‌گونه که احساس می‌کند، صحبت کند. آخر چرا به این احساس‌ها و حقایق یاری  کننده اعتراف نکنیم؟ خوبی‌های دانش‌آموزان را بفهمید و اجازه دهید که بدانند شما می‌فهمید!

«پیام «من» را به جای پیام «تو» به کار ببرید.» و مقالۀ «آموزش اثربخش معلم» گوردون را در بخش سوم برای کسب اطلاعات بیشتر دربارۀ «پیام من» بخوانید.

گاهی اوقات درک خوبی‌های دانش‌آموزان به عنوان تلاشی برای افزایش رفتارهای مثبت آن‌ها می‌تواند برای کاهش رفتارهای نامطلوب نیز به کار رود. این کار با سعی در مشاهده و تشویق دانش‌آموز به هنگام انجام رفتاری شایسته انجام می‌گیرد. به عنوان مثال، رفتار دانش‌آموزی که سر جایش نشسته و در کلاس سرگردان است. یک دانش‌آموز در آن واحد نمی‌تواند هر دو کار را انجام دهد (این دو نوع رفتار ناسازگارند) اگر هدف معلم از بین بردن رفتار «سرجای خود ننشستن» باشد، روش سنتی و معمول، تنبیه این دانش‌آموز است. راه مؤثرتر دیگر این است که معلم، دانش‌آموز مورد نظر را هنگامی که سرجایش نشسته، ببیندو این «دیدن» را بفهماند و یک نتیجۀ مطلوب ایجاد کند.

هر قدر که خوبی‌های دانش‌آموزان بیشتر در نظر گرفته شود، انگیزۀ بیشتری برای تداوم رفتارهای خوب خواهند داشت و  هرقدر این خوبی‌ها کمتر در نظر گرفته شوند، انگیزۀ کمتری نیز برای رفتارهای نامطلوب خواهند داشت.

از تجربه‌های همکارانتان استفاده کنید

کتاب‌های مدیریت کلاس درس منابع بزرگی هستند (بخصوص کتاب حاضر). این کتاب‌ها قابل دسترسی و نسبتاً ارزان هستند، بعلاوه به شما این فرصت را می‌دهند که خود در جهت یادگیری گام بردارید. این کتاب‌ها منابعی قابل استفاده برای حال و آینده‌اند، اما تنها منبع بزرگ قابل دسترسی برای معلمانی که در جست‌و‌جوی معلومات و مهارت های وابسته به فنون مدیریت کلاس درس هستندف به شمار نمی‌آیند. یک نوع اطلاعات به بزرگی یک ملت و به روش اکتسابی که به سهولت برای افراد اهل فن قابل حصول است، (مانند نمونه‌ای که در بخش چهارم بیان شده) مرکز اطلاعات منابع آموزشی «اریک» رویای است. در سمینارهای ضمن خدمت منابع زیادی برای کمک به معلمان برای برقراری و حفظ نظم در کلاس وجود دارد، اما معلم مجبور نیست همیشه به «خارج» نگاه کند. شما چرا به سالن و یا احتمالاً کلاس مجاور نظری نمی‌اندازید؟ آنچه من به آن دست یافته‌ام، این است که باید حداکثر استفاده از وجود همکاران را ببرید که یکی از بهترین منابع قابل دسترسی در هر جاست. درجمع همکاران مدرسه شما احتمالاً کارمندی با تجربه وجود دارد. بسیاری از معلمان، علاوه بر امتیاز آگاهی از حرفۀ خود از مزایای دیگر نیز همچون آشنایی با اجتماع، دانش‌آموزان و والدین آن‌ها برخوردارند. این مزیتی است که بسیاری از متون درسی، سمینارها و مشاوران با حق‌الزحمۀ گزاف، فاقد آن هستند.

دو پیشنهاد بالا را آزمایش کنید. با  استفاده از توصیۀ مدیر یا سرپرست گروه، کلاس درس معلمان دیگر را به هنگام تدریس مورد مشاهده قرار دهید. سپس مشاهدۀ خود را به دقت و با تمرکز بررسی کنید. مشاهدۀ بعدی ممکن است به منظور یادگیری فنون مدیریت کلاس صورت گیرد و پس از آن به منظور فراگیری چگونگی سازمان‌دهی کلاس در گروه‌های کوچک و غیره. در هر صورت باید بتوانید روش‌های فراگیری موثر و کارا را تشخیص دهید. دفتر یادداشتی برای ثبت عقاید و اصول موفقیت آمیز تهیه کنید. در صورت امکان قبل و بعد از مشاهدۀ کلاس با معلم مورد نظر ملاقات کنید. سعی کنید آنچه را که او درصدد انجام آن است، متوجه شوید. پس از مشاهدۀ، کلاس در مورد آنچه که دیده‌اید بحث کنید. سؤال مطرح کنید و توضیح بخواهید. سپس از معلم مورد نظر بخواهید که او نیز برای مشاهده به کلاس شما بیاید. برای مشاهده تمرکز حواس داشته باشید. در این مورد، همکاران کمتر از مدیر یا سرپرست احساس ترس می‌کنند. آنها به دنیای واقعی شما نزدیکترند؛ چون فقط از کلاس دیگری به کلاس شما آمده‌اند و احتمالاً مشاهده کلاس شما امری است که بین شما دو نفر مطرح است.

این دو فعالیت را در اوایل سال تحصیلی انجام دهید. از همکاران خود تقاضای مشاهدۀ کلاسشان را بکنید و از آنان بخواهید که نظاره‌گر کلاس شما باشند، پیش از آنکه مقرارت انضباطی برایتان مشکل ایجاد کند. فراگیری شما از مشاهدۀ کلاس آنان و نیز نظرات آنان دربارۀمدیریت کلاس شما هر قدر زودتر صورت بگیرد، مفیدتر است.

شاید بپرسید همکاران از کجا انرژی و فرصت لازم را برای صرف کردن در مشاهدۀ کلاس شما پیدا خواهد کرد؟

به شما قول می‌دهم که آنها وقت بگذارند. برای بسیاری از معلمان با‌تجربه، تقاضای راهنمایی از سوی معلمان جوان‌تر خوشیاند است.

اریک اریکسون (1963) در مراحل هشتگانه تکامل روانی_اجتماعی، دلیل منطقی برای این‌که چرا معلمان با تجربه با علاقه و میل زیاد به تقاضای شما پاس می‌دهند، بیان می‌کند که آن‌ها ضامن مساعدت به شما، به خود کمک می‌کنند تا مرحلۀ خلاقیت خود را در مقایسه با بحران «به خود شیفتگی» در زندگی (مرحله‌ای عادی در میناسالی) با موفقیت طی کنند. بنابر نظر اریکسون، افراد میانسال نگرانی صادقانه‌ای در مورد رفاه و آسایش نسل‌های آینده کسب می‌کنند، افراد میانسال نگرانی صادقانه‌ای در مورد رفاه و آسایش نسل‌های آینده کسب می‌کنند که به صورت ابزار راهنمایی متواضعانه‌ای به افراد جوانتر متظاهر می‌شود. (ویتن 1989، ص413).

پیامدهای منطقی، طبیعی و تدبیری رفتارها را در نظر بگیرید

بی‌شک،رفتارهایی که در آینده از افراد بروز خواهد کرد، متأثر از رفتارهای حال و گذشتۀ آنان است. بنا به گفتۀ عده‌ای، رفتار آینده افراد را نتایج رفتارهای قبلی آنان کنترل می‌کند. پیامدها از جهت این‌که رفتارهای بعدی را تحت تاثیر خود قرار دهند و یا آن‌ها را کنترل نمایند، با هم متفاوتند. اگر حاصل اعمال ما مطلوب باشد، تمایل بیشتری در جهت تداوم انجام آن‌ها پیدا می‌کنیم. از طرف دیگر، در صورت نامطلوب بودن حااصل رفتار، تمایل به تداوم انجام آن در آینده کاهش می‌یابد، اما باید دید منظور ما از «حاصل رفتار» چیست؟

اگر بخواهیم فهرستی از نمونه پیامدهای بخصوصی که برای دانش‌آموزان (یادگیرندگان) ممکن است به وجود آید تهیه کنید، هیچ حد و مرزی نمی‌توانید برای آن در نظر بگیرید. علاوه بر این، چندان فایده‌ای هم کارآموزان ندارد؛ ولی اگر به جای این کار، پیامدهای ویژه را به صورت طبقه‌بندی درآورید، سه گروه مختلف پیامد خواهید داشت: پیامدهای طبیعی، منطقی و تدبیری.

پیامدهای طبیعی آن دسته از پیامدهایی هستند که به طور طبیعی از رفتار فرد ناشی می‌شوند، و افرادی مانند معلم، والدین، همسر یا رئیس آن‌ها را وضع نمی‌کنند. تنها عاملی که پیامدهای طبیعی را ایجاد می‌کند، خود طبیعت است. اگر بچه‌ای مبتلا به بوی ناخوشایند بدن باشد، طبیعت این‌گونه حکم می‌کند که دیگران با استشمام این بوی ناخوشایند از وی کناره‌گیری کنند. هیچ لازم نیست که کسی به آن‌ها در مورد این کناره‌گیری تذکر دهد. اگر دانش‌آموزی برای امتحان مطالعه نکند، به طور طبیعی موفقیت کمتری را نسبت به زمانی که مطالعه می‌کرد، کسب می‌کند. واقیعتی را که طبیعت به صورت ارتباط بین «مطالعه» و «توانایی انجام کار» طرح‌ریزی نموده، منجر به پیامد نامطلوب عدم موفقیت در امتحان می‌شود. افرادی که در یخبندان با سرعت بیش از حد مجاز رانندگی می‌کنند به احتمال خیلی زیاد با نتیجۀ نامطلوب بروز تصادف مواجهه خواهند شد.

پیامدهای منطقی، آن دسته از پیامدها هستند که از سوی افراد وضع می‌شوند نه به وسیلۀ طبیعت. برای یک فرد استدلال کننده دریافت پیامدهای منطقی، معقول به نظر می‌رسد. با این وجود، ارتباط قابل قبولی بین رفتار ناشایست کودک و پیامد فراهم شدۀ آن توسط معلم وجود دارد. در صورتی که کودکی مبتلا به بوی ناخوشایند بدن باشد، عقل و منطق حکم می‌کند که مدیر اجازۀ مراجعت آن کودک را به کلاس ندهد تا زمانی که به بهداشت شخصی خود اهمیت بدهد.

اگر دانش‌آموزی برای امتحان درس نخواند و از عهدۀ امتحان به خوبی برنیاید، منطقی است که معلم او را موظف به مطالعه درس و دادن یک امتحان جبرانی کند قبل از آن‌که همگام با سایر دانش‌آموزان در کلاس پیش برود. برای فردی که با سرعت بیش از حد مجاز رانندگی کرده و دچار تصادف شده، منطقی خواهد بود اگر شرکت بیمه، حق بیمۀ بیشتری از او مطالبه کند.

پیامدهای تدبیری، آن دسته پیامدهایی هستند که از سوی شخصی ساخته شده‌اند؛ اما برخلاف پیامدهای منطقی فهم ارتباط بین رفتار سوء فرد با این پیامدها زیاد روشن نیست و گاه هیچ‌گونه ارتباط منطقی بین آن‌ها وجود ندارد. برای کودکی که بدنش بوی ناخوشایندی دارد، پیامد تدبیری این خواهد بود که او را وادار کنیم این جمله را پانصد بار بنویسید: «از این پس همیشه تمیز به مدرسه خواهم آمد.» یا برای دانش‌آموزی که در امتحان ناموفق بوده، پیامد تدبیری این است که صد بار دور زمین بازی بدود. برای فردی که با اتومبیل تصادف کرده، وادار  کردن او به هفتاد و پنج ساعت مسافرکشی، پیامد تدبیری است. تقریباً مانند این است که به وجودآورندۀ این پیامدها آن‌ها را از هوا می‌گیرد یعنی کاملاً اختراعی است و هیچ ارتباط منطقی بین او و رفتار وجود ندارد.

چه معنا و مفهومی می‌توان برای پیامدهای تدبیری در نظر گرفت؟ آیا می‌توان گفت آن‌ها پیامدهای قراردادی هستند که هیچ ارتباط منطقی و طبیعی با رفتار سوء دانش‌آموز ندارد؟ اگر در پاسخ به این سوال، مفهوم «تنبیه» را دریافت کردید صحیح است؛ اما پیامدهای تدبیری اغلب عبارت دیگری برای بیان تنبیه است.

هرجا ساختار محیط، طبیعی باشد امکان وقوع پیامدهای طبیعی رفتار وجود خواهد داشت. این پیامدها بهترین معلم هستند و ما را در صحنه‌های واقعی زندگی همراهی می‌کنند. بوی نامطبوع بدن موجب خواهد شد که دوستانمان را از دست بدهیم احتمالاً به اقدامات اصلاحی این وضعیت رو خواهیم آورد. عدم مطالعه منجر به شکست در امتحان خواهد شد. احتمالاً، دفعۀ بعد سیر مطالعاتی برای خود تنظیم خواهیم کرد. رانندگی با سرعت زیاد منجر به تصادف خواهد شد. احتمالاً در آینده، محتاط‌تر خواهیم بود. لباس مناسب در زمستان نپوشیدن به بیماری خواهد انجامید. احتمالاً دیگر از این کار خودداری خواهیم کرد.

زمانی که احتمال وقوع پیامد طبیعی نمی‌رود حداکثر تلاش خود را بکنید تا پیامدهای منطقی وضع کنید. این پیامدها پس از پیامدهای طبیعی بهترین نتیجه را خواهند داشت؛ چرا که دانش‌آموزان پیامدهای وضع شده توسط شما را به طریقی در ارتباط با رفتارشان می‌بینند. این پیامدها قابل پیش‌بینی و معقول هستند و منصفانه در نظر گرفته می‌شوند. منظور این نیست که دانش‌آموزان پیامدهای منطقی را با علاقه می‌پذیرند. نه، همیشه اینطور نیست؛ بلکه پیامدهای منطقی کمتر براساس میل و خواست وضع کننده خود ایجاد می‌شوند و از احساسات شخصی دور هستند. رفتار دانش‌آموز (عملی که به وسیلۀ او قابل کنترل است) منجر به پیامدهای قراردادی می‌شود. در صورتی که فرد خطاکار رفتارش را تغییر دهد، در این‌صورت قادر خواهد بود تا پیامدهای قراردادی آن را نیز تغییر دهد. دریافت یا عدم دریافت این پیامدها به طور کامل در اختیار دانش‌آموز خطاکار است. این امر سبب می‌شود تا دانش‌آموزان مسؤولیت رفتارشان را به عهده بگیرند.

مربیان معمولاً در مورد وضع پیامدهای تدبیری با مشکل زیادی مواجه می‌شوند. ارتباط منطقی و یا طبیعی بین رفتار سوء و پیامدهای قراردادی در این نوع پیامد دیده نمی‌شود. پیامدهای تدبیری با سلیقه‌های شخصی وضع می‌شوند و این امر موجب تضعیف تاثیر آن‌ها می‌گردد. از کاربرد این پیامدها به هر نحوی که شده، اجتناب کنید و انواع موثرتر پیامدها را به کار گیرید؛ پیامدهای طبیعی ومنطقی را.

نظرات  (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی